رفتن به بالا
  • پنجشنبه - ۱۶ اسفند ۱۳۹۷ - ۲۰:۰۰
  • کد خبر : ۱۷۷۳۶
  • چاپ خبر : پناهنده بی پناه
وضعیت اتباع افغانی در خراسان رضوی

پناهنده بی پناه

بر اساس برآوردها حدود ۳ میلیون مهاجر افغان در ایران زندگی می‌کنند و نزدیک به ۲۵۰ هزار محصل افغان در مدارس ایران مشغول تحصیل هستند. سیل ورود مهاجران افغان به ایران از سال ۱۹۸۰ و پس از اشغال افغانستان از سوی شوروی سابق و آغاز جنگ داخلی در این کشور آغاز شد و طی ۴ دهه گذشته با توجه به بحران امنیتی و نبود شغل مناسب در افغانستان، این روند همچنان ادامه داشته است.

استان خراسان رضوی ۳۰۰ کیلومتر مرز مشترک با کشور افغانستان دارد که از این مقدار، ۹۰ کیلومتر در شهرستان تایباد قرار دارد. اکنون ۳۲۰ هزار تبعه خارجی در خراسان رضوی حضور دارند که از این تعداد ۱۵۰ هزار نفر تحت پوشش طرح آمایش قرار گرفتند، ۱۰۰ هزار تبعه دارای پروانه اقامت ۶ ماهه هستند و ۷۰ هزار نفر فاقد مدارک معتبر قانونی هستند و از این تعداد ۳۰ هزار نفر طی سال گذشته جمع ‌آوری و از ایران طرد شدند. در دوران دفاع مقدس حدود دو هزار و ۵۰۰ شهید افغانستانی در کشور در راه دفاع از این مرز و بوم به شهادت رسیدند که این موضوع نشانگر آن است که نباید هیچگونه تفاوتی بین تبعه خارجی و شهروندان کشورمان داشته باشیم.

مشکلات مهاجرین افغان در خراسان رضوی

ما بیش از ۳۲۰ هزار مهاجر افغانستانی قانونی در استان خراسان رضوی داریم که اغلب این ها دارنده کارت آمایش هستند، این مهاجر افغانستانی برای خروج از ایران مشکل دارد، یعنی اگر بخواهد به افغانستان برود مدرکش ابطال می ‌شود و اگر سرپرست خانواده قصد بازگشت داشته باشد، مدارک تمام اعضای خانواده باطل می‌شود. طرح خروج و مراجعت مهاجرین افغان، طبق توافق دوکشور با دریافت برگه از جانب کشور افغانستان یا از جانب جمهوری اسلامی ایران می بایست اجرایی می شد. اما این طرح در استان خراسان رضوی تا اکنون از جانب اداره کل اتباع اجرایی نشده است.

همچنین صدور برگه تصفیه حساب، برای مهاجرین متقاضی تغییر وضعیت از کارت آمایش به پاسپورت اقامتی، در حال حاضر صادر نمی شود، گواهی ولادت از سوی بیمارستان ها برای مهاجرین فاقد مدرک یا کسانی که یکی از والدین کارت آمایش و دیگری پاسپورت اقامت دارد صادر نمی شود، گواهی نامه برای آن ها صادر نمی شود و حتی نمی توانند به حساب بانکی در دسترسی داشته باشند. این مسائل تنها بخش کوچکی از مشکلات مهاجرین افغان در ایران و شهر مشهد است. با توجه به این که در سال جاری حدود ۲۰ هزار نفر بر تعداد دانش آموزان خارجی مشغول به تحصیل در مدارس خراسان رضوی افزوده شده است و این عزیزان در این کشور مشغول زندگی و امرار معاش هستند باید اقدامات جدی برای رفاه آن ها در استان صورت بگیرد تا بتوانند مانند افراد عادی در این کشور زندگی کنند.

همه ما توقع داریم که خودمان یا اقوام ‌مان که به کشورهای دیگر می‌رویم مورد احترام باشیم، قیافه و حتی عقیده ‌مان محترم شمرده شود،‌ از تخصص‌ مان استفاده شود، و اگر مدتی در آن کشور باشیم تابعیت آن را کسب کنیم. اما چه باید گفت در مورد پناهندگان افغان که ما حتی پزشک و استاد دانشگاه آنان را به عنوان کارگر ساده به کار گرفتیم؟ چه باید گفت در مورد فرزندان آنان که در ایران به دنیا آمده ‌اند و ۳۰ سال است اینجا زندگی کرده‌ اند اما نمی‌ توانند تابعیت ایرانی کسب کنند و دائماً در معرض اخراج هستند در حالی که بعضا مادر آن ها ایرانی است؟‌

ما چقدر توانسته ‌ایم نخبگان افغانی را شناسایی کنیم و بکار بگیریم و منفعت ببریم؟ آیا قدر توان بدنی آنان که سال هاست بار اغلب پروژه های عمرانی کشورمان را به دوش کشیده اند دانسته ایم؟ آیا خبر داریم که بسیاری مشاغل نظیر معدنکاری بدون حضور آن ها اصولا تعطیل می شود زیرا ایرانی ها تمایلی به کارهای سنگین ندارند؟ آیا متوجه شده ایم که هروقت یک موج اخراج افغان ها از ایران صورت میگیرد، پشت سرش موج گرانی میوه و محصولات کشاورزی می آید؟

ممکن است در اینجا مواردی از خلاف ها و جرایمی که در این سال ها توسط افغان ‌ها در ایران انجام شده‌ است به یاد آوریم. آیا توجه داریم که عمده این موارد ناشی از مشکلات و محدودیت های قانونی ما بوده است؟ مثلاً‌ وقتی کارگر مهاجر به بانک دسترسی ندارد باید پولش را به شخص بسپارد و طبعاً این موضوع زمینه اختلاف می شود. وقتی هم که پاسگاه و دادگاه جوابگوی او نباشد چاره‌ ای جز درگیری باقی نخواهد ماند.

برخی در ایران به تمام افعان‌ها نگاه منفی دارند و بر این باور هستند که آن ها نباید در ایران زندگی و کار کنند و برخی دیگر می‌گویند افغان‌ها هم مانند همه مردم جهان خوب و بد دارند و رویکرد انسانی و ملی این است که پذیرای همسایگانی باشیم که از بد حادثه به خانه ما پناه آورده اند. چه بخواهیم چه نخواهیم حالا دیگر این مهاجرین بخشی از جامعه ما شده اند و با توجه به تمام تفاوت های فرهنگی و مشکلات موجود باید سعی بسزایی در بهتر شدن وضع آن ها در کشور بکنیم.

در پایان حتی مهاجرین افغان نیز از وضعیت زندگی در ایران راضی نبوده اند و طی ماه های اخیر هزاران شهروند افغانستانی مقیم در ایران و استان خراسان رضوی که مصروف کارهای مختلف در ایران بوده اند، به‌ شکل داوطلبانه خواستار ترک ایران و برگشت به افغانستان شده اند. افزایش قیمت دلار و افت ریال در برابر ارزهای خارجی باعث شده تا شمار زیادی از مهاجرین افغانستان مقیم در ایران دوباره به افغانستان برگردند و یا هم به جانب ترکیه و دبی سفر کنند.

 

لادن کاظمی خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی افق مشهد

اخبار مرتبط